1. Mật rỉ đường là gì?

Mật rỉ đường (rỉ đường) là một loại chất lỏng đặc sánh còn lại sau khi đã rút đường bằng phương pháp cô và kết tinh. Thành phần chính của rỉ mật đường chủ yếu là sucroza với một ít fructoza và glucoza. Cứ khoảng 100 tấn mía cây ép ra thì sẽ cho ra từ 3 – 4 tấn mật rỉ đường nguyên chất.

2. Tính chất của mật rỉ đường

Mật rỉ đường có dạng lỏng, hơi sánh đặc và có màu nâu đen. Độ sánh và độ đậm màu của mật rỉ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Mật rỉ đường nguyên chất gần như là một dung dịch đồng nhất và có khả năng hòa tan tốt trong nước.

Thành phần của mật rỉ rất khó dự đoán chính xác vì nó còn phụ thuộc vào giống mía, điều kiện thời tiết, đặc điểm thổ nhưỡng và giai đoạn thu hoạch mía, đặc biệt là nó chịu ảnh hưởng rất nhiều của quy trình sản xuất của từng nhà máy. Do vậy, mật rỉ đường có khả năng thay đổi đáng kể về thành phần dinh dưỡng, màu sắc, mùi vị và độ nhớt. Tuy nhiên, dù các nhân tố ảnh hưởng tới mật rỉ có như thế nào thì trong mật rỉ vẫn có những thành phần chính chủ yếu là sucroza với một ít glucoza và fructoza.

3. Mục đích sử dụng mật rỉ đường trong cuộc sống

3. 1. Trong ngành thực phẩm

• Là nguyên liệu được sử dụng trong quá trình lên men để sản xuất cồn ethanol, rượu chum, axit amin, nấm men, axit citric.
• Tạo hương thơm trong sản xuất thuốc lá và một số loại bia có màu tối.
• Là chất phụ gia chiếm tới 50% thành phần để sản xuất thức ăn chăn nuôi. Ngoài ra, nó cũng được sử dụng để thay thế ngũ cốc trong chăn nuôi và là giải pháp để chăn nuôi thâm canh, đặc biệt là ở các vùng nhiệt đới.

3.2. Trong nuôi trồng thủy sản

• Bổ sung nguồn carbon giúp loại bỏ khí amoniac và nito dioxit có hại trong ao nuôi tôm
• Kiểm soát hiệu quả nồng độ pH nhờ đảm bảo mật độ tảo ổn định trong ao.
• Mật rỉ được dùng để ủ chung với men vi sinh, ứng dụng trong lĩnh vực xử lý nước thải từ hoạt động nuôi trồng thủy sản.

• Sử dụng mật rỉ đường trong ngành sản xuất gạch ngói
• Là thành phần được dùng kết hợp với keo dùng trong ngành in ấn.
• Sản xuất cồn etylic để làm nhiên liệu vận hành cho động cơ.

3.3. Trong ngành nông nghiệp

• Bón vào đất trồng để bổ sung dưỡng chất, góp phần tăng hoạt tính sinh học của đất.
• Trong thủy canh, mật rỉ đường được dùng để cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng.

3.4. Mật rỉ đường trong xử lý nước thải

• Rỉ đường cung cấp nguồn carbon (C) cần thiết để nuôi dưỡng các vi sinh vật hiếu khí. Bên cạnh đó, các nguyên tố vi lượng và khoáng chất có trong mật rỉ cũng góp phần hiệu quả vào việc nuôi dưỡng vi sinh trong môi trường nước thải có rất ít chất dinh dưỡng.
• Để xác định được liều lượng mật rỉ đường cần dùng cho hệ thống xử lý nước thải thì cần phải đo lượng Amonia tổng số và Nitrat. Liều lượng dùng mật rỉ đường sẽ được xác định dựa vào hiện trạng hoạt động của hệ thống và tình trạng bùn hoạt tính, sau đó thông qua các tính toán để cân đối theo tỷ lệ COD:N: P = 100:5:1.